Astronomia

Garderoba Kosmiczna

Ciekawostka

Podczas przebywania wewnątrz statku kosmicznego, atmosfera może być kontrolowana. Na zewnątrz orbitującego statku, wymagana jest specjalna ochrona dla astronauty.

Skafander kosmiczny rozłożony na indywidualne komponenty

Skafander kosmiczny

Aby móc badać i pracować w kosmosie, ludzie muszą zabrać ze sobą swoje środowisko, ponieważ nie ma tam atmosfery do dostarczania ciśnienia i tlenu, niezbędnych do podtrzymywania życia. Bez wystarczającego ciśnienia atmosferycznego, płyny ciała zaczną się nagrzewać i gotować. Bez tlenu, nie bylibyśmy w stanie oddychać.

Załoga misji wahadłowca kosmicznego STS-47

Załoga misji wahadłowca kosmicznego STS-47

To jest załoga STS-47 w Endeavour podczas lotu. Kim oni są? W pierwszym rzędzie (od lewej do prawej) znajdują się Mark C. Lee i Mamoru Mohri. Drugi rząd (od lewej do prawej) to N. Jan Davis, Curtis L. Brown, Jr. i Mae Jemison. Tylny rząd (od lewej do prawej) to Robert (Hoot) Gibson i Jerome Apt. Mamoru Mohri jest pierwszym japońskim astronautą, a Mae Jemison jest pierwszą afroamerykańską kobietą astronautką. N. Jan Davis i Mark C. Lee są pierwszym małżeństwem w kosmosie; spotkali się podczas ich treningu kosmonautów!

Skafandry kosmiczne spełniają wiele funkcji. Dzisiejsze skafandry kosmiczne są pod ciśnieniem, mają dopływ tlenu, chronią astronautę przed bombardowaniem mikrometeoroidami podczas spaceru kosmicznego oraz izolują go od ostrych zmian temperatury występujących w kosmosie. Astronauci wahadłowca kosmicznego posiadają więcej niż jeden "ubiór" dla podróży kosmicznej. To, co noszą podczas misji, jest determinowane przez pracę, jaką wykonują. Podczas startu i powrotu na Ziemię, kosmonauci noszą kombinezon częściowo pod ciśnieniem i plecak ze spadochronem. Skafander posiada kask, rękawice i buty, które wszystkie służą jako ochrona dla astronauty. W kombinezonie znajdują się pęcherze, które automatycznie wypełniają się powietrzem przy zredukowanych ciśnieniach w kabinie. Przy niskim ciśnieniu, krew będzie zbierać się w dolnej części ciała, powodując utratę przytomności przez astronautę. Te pęcherze utrzymują ciśnienie w dolnej części ciała, aby zapobiec takiej sytuacji. Pracując w promie podczas orbitowania, kosmonauci pracują w wygodnych ubraniach, takich jak koszule, spodnie lub kombinezony lotnicze. Ponadto, przed każdą misją, załogi lotu są wyposażane w kurtki, szorty, pantofle oraz bieliznę.

Podczas pracy na zewnątrz promu w czasie misji, astronauci noszą extravehicular mobility unit (EMU). Ten skafander ma wymienne części, dzięki czemu może być złożony tak, aby pasować na różnych kosmonautów. Sprawia to, że kombinezon jest bardziej opłacalny, ponieważ może być ponownie użyty. EMU ma część ubioru z cieczą chłodzącą, która jest jednoczęściowym kostiumem wykonanym ze spandexu i utrzymuje kosmonautę w chłodzie, kiedy ten jest w skafandrze. Jednostka zawiera także słuchawki i mikrofony, worek z napojem zawierający wodę, system podtrzymywania życia zawierającą tlen oraz urządzenie do zbierania moczu. Rękawice są dołączone do jednostki wraz z kaskiem i osłoną. Wszystko to jest niezbędne, aby chronić astronautę przed mikrometeoroidami, promieniowaniem słonecznym, promieniowaniem podczerwonym, zmianami temperatury, zmianami ciśnienia i pozbawieniem tlenu.

Po lewej MMU w pozycji złożonej, po prawej astronauta zakładający MMU

Manned Maneuvering Unit (MMU)

Aby pomóc astronaucie przemieszczać się swobodnie podczas wykonywania spaceru kosmicznego, manned maneuvering unit (MMU) może być dołączona do EMU. MMU jest napędzanym azotem plecakiem, który pozwala kosmonaucie latać z precyzją. MMU ma dołączony do siebie 35mm aparat, tak że astronauta może wykonywać zdjęcia w trakcie lotu.

Skafandry kosmiczne do spacerów kosmicznych

Od pierwszego spaceru kosmicznego Edwarda White'a w 1965 roku, kombinezony, które ubierali astronauci w celu opuszczenia ich statku kosmicznego, niezwykle się zmieniły. Postępy w technologii pozwoliły, aby skafandry stały się o wiele łatwiejsze do poruszania się i pracy w nich. Oto kilka przykładów:

Spacer kosmiczny Eda White'a
Spacer kosmiczny Eda White'a

To zdjęcie pokazuje astronautę Edwarda H. White'a II podczas misji Gemini 4 w czerwcu 1965. Był to pierwszy spacer kosmiczny wykonany przez Amerykanina. Kosmonauta jest przyczepiony do statku kosmicznego przez 7,5-metrowy przewód dostarczający powietrze oraz 7-metrową linę przywiązującą, aby zapobiec jego oddryfowaniu od statku kosmicznego. Obie linie zostały owinięte złotą taśmą, tworząc pojedynczy, gruby sznur.

Skafander kosmiczny Apollo
Skafander kosmiczny Apollo

To zdjęcie pochodzi z misji Apollo 14 na Księżyc. Pokazuje ono kosmonautę Alana B. Sheparda wchodzącego w swój kombinezon tuż przed startem 31 stycznia 1971. Jest to ten sam skafander, który nosili astronauci podczas chodzenia po powierzchni Księżyca. Nie zapomnij o kasku, Alan!

Spacer kosmiczny z wahadłowca
Spacer kosmiczny z wahadłowca

To zdjęcie pochodzi z misji wahadłowca z 1995 roku (STS-63). Dwaj astronauci, Bernard Harris i C. Michael Foale, przygotowują się do opuszczenia promu w celu przechwycenia z kosmosu satelity SPARTAN 204.

Czy wiesz, że...

Na Ziemi EMU może ważyć nawet 49 kilogramów, podczas gdy MMU mógłby ważyć 141 kilogramów. W nieważkości kosmosu nie jest to jednak problemem.

EMU i MMU
Extravehicular Mobility Unit (EMU) i Manned Maneuvering Unit (MMU)

Pytanie

Dlaczego jest to konieczne, aby astronauta był ubrany w skafander kosmiczny podczas wykonywania spaceru kosmicznego?

Odpowiedź

Astronauta potrzebuje zaopatrzenia w tlen, ochrony przed promieniowaniem, zdolności do utrzymania temperatury i ciśnienia oraz środków, przez które będzie się komunikował z promem. EMU dostarcza dla kosmonautów wszystkie te potrzeby.