Astronomia

Podróże Kosmiczne

Ciekawostka

W dniu 19 sierpnia 1960 radziecki statek kosmiczny Korabl-Sputnik 2 wyniósł w kosmos dwa psy (wabiące się Biełka (Wiewiórka) i Striełka (Strzałka)) oraz sprowadził je bezpiecznie na Ziemię.

Start Wostoka 1

Start Wostoka 1

Wystrzelenie Wostoka 1 o godzinie 9:07 (czasu moskiewskiego) w dniu 12 kwietnia 1961 wprowadza w erę załogowej eksploracji kosmosu. Kosmonauta Jurij Gagarin okrążył Ziemię raz, spędzając 108 minut na orbicie, przed lądowaniem w regionie saratowskim Związku Radzieckiego, dwadzieścia sześć kilometrów na południowy-zachód od miasta Engels.

Lądowanie Wostoka 1
Lądowanie Wostoka 1

Obraz kosmonautów Leonowa i Sokolewa pokazujący opadanie Jurija Gagarina (z prawej) po katapultowaniu się z głównej sfery Wostoka (z lewej). Kosmonauci katapultowali się z pojazdu Wostok przy każdym jego locie.

W dniu 20 lipca 1969 Neil Armstrong opuścił moduł księżycowy Eagle i stał się pierwszym człowiekiem, który postawił stopę na Księżycu. Wkrótce podążył za nim towarzyszący mu astronauta, Edwin "Buzz" Aldrin. Wydarzenie to było wynikiem intensywnego wysiłku Stanów Zjednoczonych, który właściwie został zainspirowany osiągnięciami w kosmosie Związku Radzieckiego. W 1957 roku Związek Radziecki wystrzelił pierwszego na świecie sztucznego satelitę, Sputnika I. Później w 1957 roku został wystrzelony Sputnik II transportujący Łajkę, psa który stał się pierwszą ziemską istotą orbitującą naszą planetę. W 1961 roku pierwszy człowiek pilotujący statek kosmiczny, Jurij Gagarin, został wystrzelony przez Związek Radziecki na pokładzie Wostoka I.

Astronauta Edwin ("Buzz") Aldrin Jr. schodzi po drabinie na module księżycowym Eagle.

Buzz Aldrin opuszcza moduł księżycowy Eagle (Apollo 11)

Astronauta Edwin ("Buzz") Aldrin Jr. schodzi po drabinie na module księżycowym Eagle. Zdjęcie to zostało zrobione w dniu 20 lipca 1969 przez Neila Armstronga, który przed chwilą stał się pierwszym człowiekiem, który stanął na Księżycu.

NASA Photo ID: AS11-40-5868

Makieta kosmicznej kabiny ciśnieniowej Łajki

Łajka, pierwszy pies w kosmosie

Łajka praktykująca swój lot kosmiczny

Łajka, pierwsze zwierzę kiedykolwiek wysłane w kosmos, wleciała na orbitę w Sputniku II dnia 3 listopada 1957. Kilka krajów wydało znaczki honorujące Łajkę. Makieta jej kosmicznej kabiny ciśnieniowej jest pokazana powyżej.

Znaczek z 1962 z Albanii honorujący Łajkę
1962 Albania
Znaczek z 1964 z Polski honorujący Łajkę
1964 Polska
Znaczek z 1957 z Rumunii honorujący Łajkę
1957 Rumunia
Znaczek z 1957 z Rumunii honorujący Łajkę
1957 Rumunia
Jurij Gagarin, pierwszy człowiek w kosmosie

Jurij Gagarin, pierwszy człowiek w kosmosie

Jurij Gagarin w autobusie zabierającym go do wyrzutni na start Wostoka 1. Za nim w kolejnym pomarańczowym skafandrze ciśnieniowym znajduje się Gierman Titow, rezerwowy pilot dla Wostoka 1 i pilot w późniejszej misji Wostoka 2.

Prezydent Kennedy

Stany Zjednoczone odpowiedziały na wyzwanie szybkimi postępami w ich programie kosmicznym. Dnia 5 maja 1961 Alan Shepard pilotował pierwszy załogowy amerykański statek kosmiczny. Dwadzieścia dni po tym wydarzeniu prezydent John F. Kennedy ogłosił lądowanie amerykańskiego astronauty na Księżycu jako narodowy cel. Chciał to osiągnąć do końca lat 60 XX wieku. NASA zaakceptowała to wyzwanie i wraz z wystrzeleniem Friendship 7 w dniu 20 lutego 1962, John Glenn wykonał pierwszy krok w kierunku tego celu. Glenn okrążył Ziemię trzykrotnie w tej pierwszej próbie.

Alan Shepard wsiada do Freedom 7

Alan Shepard wsiada do Freedom 7

Alan Shepard wsiada do kapsuły Mercury Freedom 7 w dniu 5 maja 1961. Później tego dnia Freedom 7 zaniosła go na suborbitalny lot, który uczynił go pierwszym Amerykaninem w kosmosie.

NASA Photo ID: S61-03651

Kosmonautka Walentina Tierieszkowa wchodzi do Wostoka 6

Walentina Tierieszkowa wchodzi do Wostoka 6

W czerwcu 1963 w skład radzieckiej misji wchodziły dwa statki kosmiczne. W jednym Walerij Bykowski ustanowił rekord wytrzymałości, kiedy ukończył on pięciodniową misję, podczas gdy Walentina Tierieszkowa pilotowała Wostoka 6 i została pierwszą kobietą w kosmosie. W marcu 1965 Aleksiej Leonow ze Związku Radzieckiego opuścił jego statek kosmiczny Woschod 2, aby stać się pierwszą osobą, która odbyła spacer kosmiczny. Dnia 3 czerwca tego samego roku Edward White II został pierwszym Amerykaninem, który odbył spacer kosmiczny.

Kosmonautka Walentina Tierieszkowa i kobieta o spornej tożsamości

Kosmonautki Walentina Tierieszkowa i Tatjana Kuzniecowa?

Wiele źródeł twierdzi, że jest to zdjęcie kosmonautek Walentiny Tierieszkowej (po prawej) i Tatjany Kuzniecowej (po lewej) podczas testów lądowania Wostoka. Obie zostały wybrane do radzieckiego programu kosmicznego w 1962 roku, ale tylko Tierieszkowa została przydzielona do lotu kosmicznego. Jednak w wywiadzie w 2005 roku Tierieszkowa zakwestionowała ten opis. Z tego co sobie przypomina ta druga osoba na zdjęciu była medykiem spadochroniarzy a nie Kuzniecową. Jeśli tam jesteś i wiesz na pewno, prosimy o kontakt!

Obraz telewizyjny Aleksieja Leonowa wykonującego pierwszy w historii spacer kosmiczny

Spacer kosmiczny Aleksieja Leonowa

Obraz telewizyjny Aleksieja Leonowa wykonującego pierwszy w historii spacer kosmiczny. Dobrej jakości zdjęcia ze spaceru Leonowa poza pojazdem Woschod 2 nie są dostępne, ponieważ aparat zamontowany na zewnątrz Woschoda 2 nie mógł zostać odzyskany ze śluzy powietrznej, która została wyrzucona przed powrotem.

Zwęglona kapsuła Apollo 1

Kapsuła Apollo 1

Zwęglona kapsuła Apollo 1 była wynikiem pożaru kokpitu, który zabił trzech astronautów na pokładzie. Były to pierwsze ofiary śmiertelne w programie kosmicznym Stanów Zjednoczonych.

Po sukcesach doszło jednak do tragedii, zarówno dla Związku Radzieckiego jak i Stanów Zjednoczonych. W dniu 27 stycznia 1967 kokpit Apollo 1 stanął w płomieniach podczas próbnego odliczania. W pożarze zginęli wtedy amerykańscy astronauci Edward White II, Virgil Grissom i Roger Chaffee. Tego samego roku radziecki kosmonauta Władimir Komarow zginął, gdy jego statek kosmiczny Sojuz 1 rozbił się podczas powrotu. Kosmonauci Sojuza 11 Gieorgij Dobrowolski, Władisław Wołkow oraz Wiktor Pacajew również zginęli podczas powrotu w 1971 roku. Wracali oni na Ziemię po obsadzeniu z powodzeniem Saluta 1, pierwszej radzieckiej stacji kosmicznej.

Załoga Apollo 1

Załoga Apollo 1

Portret załogi Apollo 1. Od lewej do prawej astronauci Edward H. White II, Virgil I. Grissom i Roger B. Chaffee.

Kosmonauta Władimir Komarow

Kosmonauta Władimir Komarow

Kosmonauta Władimir Komarow przybywa do radzieckiego portu kosmicznego w Töretam, do startu Sojuza 1. Sojuz 1 został z powodzeniem wystrzelony w dniu 23 kwietnia 1967. Chociaż nie wszystkie szczegóły misji są znane, możliwe jest, że Sojuz 1 napotkał pewne trudności na orbicie. Kiedy wracał na Ziemię, jego linie spadochronowe splątały się i spadochrony nie otworzyły się prawidłowo, powodując rozbicie się statku kosmicznego i zabijając Komarowa.

Załoga Sojuza 11 podczas ćwiczeń do misji

Załoga Sojuza 11 podczas ćwiczeń do misji

Kosmonauci Wiktor Pacajew, Gieorgij Dobrowolski i Władisław Wołkow w symulatorze Sojuza podczas ich treningu do misji. Początkowo byli oni załogą zapasową Sojuza 11, ale gdy Walerij Kubasow z oryginalnej załogi zachorował, ekipy zostały zamienione. Sojuz 11 został wystrzelony w dniu 6 czerwca 1971 i zadokował do pierwszej radzieckiej stacji kosmicznej, Saluta 1, następnego dnia. Był to pierwszy raz, kiedy stacja kosmiczna została obsadzona. Pod koniec ich misji załoga Sojuza 11 powróciła na Ziemię, ale została znaleziona martwa w pojeździe kosmicznym po lądowaniu. Krytyczny zawór w module opadania został popuszczony, gdy Sojuz 11 wychodził z orbity, i wypuścił powietrze kosmonautów w kosmos. Związek Radziecki nie zwrócił żadnych załóg do Saluta 1 i minęło ponad dwa lata, zanim spróbował kolejnej załogowej misji.

Apollo orbituje Księżyc

Apollo orbituje Księżyc

Moduł Dowodzenia/Serwisowy Apollo w orbicie wokół Księżyca. Ta fotografia została zrobiona z LEM, gdy oderwał się on do lądowania na powierzchni księżycowej.

Tymczasem bezzałogowe sondy, takie jak Orbiter, Ranger i Surveyor, poszukiwały możliwych miejsc lądowania dla modułów księżycowych Apollo. Dnia 21 grudnia 1968 Frank Borman, James Lovell i William Anders przeprowadzili pierwszą misję Apollo, która orbitowała wokół Księżyca. W misjach Apollo 9 i Apollo 10 przeprowadzano dalsze testowanie księżycowego statku lądującego. Utorowało to drogę do sukcesu Apollo 11 w lądowaniu na powierzchni Księżyca.

Model Lunar Orbiter

Model Lunar Orbiter

Impresja artysty odnośnie sondy Ranger

Impresja artysty odnośnie sondy Ranger

Surveyor 3 na powierzchni Księżyca

Surveyor 3 na powierzchni Księżyca

Surveyor 3, księżycowy sonda lądujący, wylądował na Księżycu w kwietniu 1967. Apollo 12 wylądował w obrębie 200 metrów od sondy w listopadzie 1969, kończąc cel misji obrania dokładnej lokalizacji lądowania. Moduł księżycowy Apollo 12 można zobaczyć w tle na tej fotografii z misji.

NASA Photo ID: AS12-48-7133

Łazik Apollo 15

Łazik księżycowy Apollo 15 na Księżycu

Misja Apollo 15 była pierwszą niosącą łazik księżycowy, który pozwolił astronautom podróżować znacznie dalej od ich miejsca lądowania i pobierać próbki znacznie szerszej gamy materiałów księżycowych. Tutaj astronauta James B. Irwin pracuje w Lunar Roving Vehicle w miejscu lądowania Hadley-Apennine. Na przednim planie jest cień modułu księżycowego "Falcon". Widok ten jest skierowany na północny wschód, z Mount Hadley w tle. Ta fotografia została wykonana przez astronautę Davida R. Scotta dnia 31 lipca 1971.

NASA Photo ID: AS15-86-11603

Apollo 12 również odniósł sukces w swojej misji na Księżyc. Jednak misja Apollo 13 była bliska katastrofy, gdy eksplozja uszkodziła statek w drodze na Księżyc. Misja musiała zostać przerwana, a powrót na Ziemię udało się osiągnąć tylko z wielkim trudem. Apollo 14 z powodzeniem ukończył swoją misję i powrócił na Ziemię z 43,5 kilogramami księżycowych skał i gruntu. Moduł księżycowy Apollo 15 wylądował na Księżycu w dniu 30 lipca 1971, a astronauci eksplorowali powierzchnię jeżdżąc pierwszym łazikiem księżycowym. Apollo 16 także przyniósł z powrotem dużą liczbę próbek księżycowych skał i gruntu. Ostatnia i najdłuższa misja Apollo, Apollo 17, wystartowała dnia 7 grudnia 1972. Podczas misji trwającej 12 dni, 13 godzin i 51 minut, księżycowi astronauci ustanowili rekord najdłuższego czasu spędzonego poza modułem księżycowym, kiedy eksplorowali oni Księżyc przez łącznie 22 godzinny i 4 minuty.

Harrison Schmitt przy Split Rock (Apollo 17)

Harrison Schmitt przy Split Rock (Apollo 17)

Naukowiec-astronauta Harrison Schmitt stoi przy dużym głazie podczas eksploracji powierzchni księżycowej przez jego i towarzyszącego astronautę Apollo 17, Eugene'a Cernana. Ten głaz został nazwany Split Rock. Naukowcy analizujący próbki pobrane ze Split Rock stwierdzili, że był to zastygły materiał uderzeniowy. Oznacza to, że Split Rock został uformowany z roztopionej skały wyrzuconej przez uderzenie meteorytu. W tle można również zobaczyć łazik księżycowy, który był używany przez astronautów do podróżowania z miejsca lądowania, w celu zbierania próbek księżycowych.

NASA Photo ID: AS17-140-2149

Mir

Mir

Związek Radziecki między rokiem 1971 a 1982 umieścił na orbicie w sumie siedem stacji kosmicznych. W 1973 roku Stany Zjednoczone również wystrzeliły stację kosmiczną Skylab. Satelita ten był zaprojektowany tak, aby astronauci mogli żyć i pracować na orbicie przez dłuższe okresy czasu. Ta stacja kosmiczna służyła nie tylko jako laboratorium i miejsce zamieszkania dla astronautów, ale także jako pomocnicza baza dla innych statków kosmicznych, które miały możliwość dokowania do niej. W 1986 roku Związek Radziecki wystrzelił stację kosmiczną Mir. Podczas swoich 15 lat życia była ona największą stacją kosmiczną orbitującą wokół Ziemi.

Columbia ląduje po swoim pierwszym locie

Columbia ląduje po swoim pierwszym locie

Wahadłowiec kosmiczny Columbia pokazany jest tutaj podczas lądowania na Rogers Lake (sucha panew solna) w Edwards Air Force Base w Kalifornii po pomyślnym ukończeniu swojego pierwszego lotu (STS-1).

NASA Photo ID: S81-30744

W 1981 roku Stany Zjednoczone wystrzeliły wahadłowiec kosmiczny Columbia, pierwszy załogowy statek kosmiczny wielokrotnego użytku. Pilotował go Robert Crippen, a dowodził na nim John Young. W czerwcu 1983 Sally Ride została pierwszą amerykańską kobietą w kosmosie, kiedy to leciała na pokładzie promu kosmicznego Challenger. W sierpniu tego samego roku Guion Bluford został pierwszym czarnoskórym Amerykaninem, który wleciał w kosmos. Podczas misji Challengera w 1984 roku Kathryn Sullivan została pierwszą amerykańską kobietą, która wykonała spacer kosmiczny, natomiast w 1986 roku prom kosmiczny Columbia wyniósł na orbitę pierwszego Amerykanina pochodzenia latynoskiego, Franklina Changa-Diaza. Niestety w programie kosmicznym Stanów Zjednoczonych wystąpiła kolejna tragedia w 1986 roku. 28 stycznia był datą wystrzelenia dwudziestej piątej misji wahadłowca. Siedemdziesiąt trzy sekundy po starcie Challenger eksplodował. Wszystkich siedmiu astronautów, w tym pierwsza nauczycielka w kosmosie Christa McAuliffe, zostało zabitych. W 1992 roku prom kosmiczny Endeavour wyniósł na orbitę bardzo unikalną załogę. W skład ekipy wchodziła nie tylko Mae Jemison, pierwsza afroamerykańska kobieta orbitująca w kosmosie, ale obejmowała ona także pierwsze małżeństwo orbitujące razem, Marka Lee i Jan Davis, wraz z pierwszym japońskim kosmonautą, Mamoru Mohriego.

Sally Ride

Sally Ride

Guion Bluford

Guion Bluford

Kathryn Sullivan

Kathryn Sullivan

Franklin Chang-Diaz

Franklin Chang-Diaz

Załoga misji wahadłowca kosmicznego STS-47

Załoga misji wahadłowca kosmicznego STS-47

To jest załoga STS-47 w Endeavour podczas lotu. Kim oni są? W pierwszym rzędzie (od lewej do prawej) znajdują się Mark C. Lee i Mamoru Mohri. Drugi rząd (od lewej do prawej) to N. Jan Davis, Curtis L. Brown, Jr. i Mae Jemison. Tylny rząd (od lewej do prawej) to Robert (Hoot) Gibson i Jerome Apt. Mamoru Mohri jest pierwszym japońskim astronautą, a Mae Jemison jest pierwszą afroamerykańską kobietą astronautką. N. Jan Davis i Mark C. Lee są pierwszym małżeństwem w kosmosie; spotkali się podczas ich treningu kosmonautów!

Mae Jemison

Mae Jemison