Astronomia

Mars: Czerwona Planeta ♂

Ciekawostka

Niektóre z meteorytów znalezionych na Ziemi są w rzeczywistości kawałkami planety Mars. Naukowcy badają te meteoryty dla dowodów występowania maleńkich pradawnych bakterii oraz innych oznak, że życie mogło kiedyś istnieć na Marsie.

Fakty

Średnia odległość od Słońca228 milionów km
Okres obiegu686,98 dni ziemskich
Okres obrotu24,6 godziny
Średnica równikowa6786 km
Przyciąganie grawitacyjne0,38 względem przyciągania Ziemi
Naturalne satelity2
Mars

Mars

Ten obraz został wykonany przez połączenie zdjęć wykonanych przez Viking Orbiter I w 1980 roku. Mała czapa lodowa jest biegunem północnym Marsa. Duża przypominająca pęknięcie cecha blisko spodu, biegnąca prawie przez całą drogę w poprzek zdjęcia planety, to Valles Marineris. W lewo (czyli na zachód) od Valles Marineris znajdują się trzy punkty: są one znane jako wulkany Tharsis. Każdy z nich ma około 27 kilometrów wysokości, ponad 350 kilometrów średnicy oraz każdy ma wulkaniczny krater na swoim szczycie. Jasno zabarwione rysy biegnąca od połowy Valles Marineris na północ nazywają się kanałami odpływowymi Chryse. Naukowcy wierzą, że woda płynęła kiedyś na powierzchni Marsa i wyżłobiła te kanały, tak jak rzeki robią to tutaj, na Ziemi.

Orbita Marsa wokół Słońca jest nadzwyczaj eliptyczna. Ponieważ odległość pomiędzy Słońcem i planetą zmienia się, temperatury wahają się od -125 stopni Celsjusza podczas tamtejszej zimy do 22 stopni Celsjusza podczas tamtejszego lata. Atmosfera Marsa składa się w ponad 95% z dwutlenku węgla. Wiatry słoneczne znoszą cienką, słabą atmosferę, ponieważ Mars ma słabe pole grawitacyjne i magnetyczne. Na biegunach Marsa znajdują się polarne czapy lodowe, które kurczą się rozmiarowo podczas marsjańskiej wiosny i lata. Z danych zebranych przez sondy Viking 1 i Viking 2 wiemy, że powierzchnia planety pokryta jest przez różne skały i glebę, która jest bogata w glinę zawierającą żelazo. Obecność żelaza wyjaśnia czerwonawo-pomarańczowy wygląd planety. Na Marsie mieszczą się wyżyny, które występują na półkuli południowej i są złożone z najstarszego, najciężej pokraterowanego materiału skorupy. Na marsie mieszczą się także niziny, które znajdują się na półkuli północnej. Niezwykle słabe pole magnetyczne planety sugeruje, że jej żelazne jądro nie jest już płynne i cyrkulujące.

Olympus Mons

Olympus Mons

Olympus Mons jest najwyższą górą w układzie słonecznym. Jego szczyt znajduje się ponad 26 kilometrów powyżej jego podstawy. Olympus Mons ze względu na jego kształt nazywa się wulkanem tarczowym. Wulkan jest bardzo wysoki, ale ma bardzo łagodny stok. Olympus Mons ma szerokość ponad dwadzieścia razy większą niż wysokość. Jest to ten sam rodzaj wulkanu co aktywne wulkany znajdujące się obecnie na Wyspach Hawajskich.

Linia wokół Olympus Mons jest nazywana "urwiskiem u podstawy", które w niektórych miejscach osiąga nawet sześć kilometrów wysokości. W innych, lawa z formacji Olympus Mons płynęła przez urwisko, wygładzając je.

Na powierzchnię Marsa oddziaływały nie tylko uderzenia meteorytów, ale także aktywność wulkaniczna i tektoniczna. W rzeczywistości Mars posiada jedne z największych wulkanów w układzie słonecznym; Olympus Mons ma powyżej 600 kilometrów szerokości i 26 kilometrów wysokości! Aktywności tektonicznej dowodzi imponujący system kanionów Valles Marineris, który ma ponad 8 kilometrów głębokości i 4500 kilometrów długości. Mars ma dwa małe naturalne satelity, Fobosa i Deimosa. Mają one bardzo nieregularne kształty i uważa się, że są asteroidami przechwyconymi przez słabe pole grawitacyjne planety.

Valles Marineris

Valles Marineris

Fobos

Fobos

Deimos

Deimos

Naturalne satelity

NazwaŚrednicaMasaOdległość od planety
Fobos25 x 22 x 18 km1,08 x 1016 kg9 378 km
Deimos16 x 12 x 10 km1,8 x 1015 kg23 459 km

Czy wiesz, że...

Wiele formacji terenu na Marsie wydaje się być ukształtowanych przez płynącą wodę. Uważa się, że woda była w postaci postaci szronu, lodu polarnego i wód gruntowych, które mogły wytrysnąć w połączeniu z aktywnością tektoniczną.

Kanały na marsjańskiej powierzchni
Marsjańskie koryta rzek

Ta fotografia Vikinga pokazuje kanały na powierzchni Marsa, które wyglądają jak koryta rzek na Ziemi. Te cechy mogły zostać wyżłobione przez płynącą wodę. Teraz na planecie nie istnieje ciekła woda.

Pytanie

Jaki pierwiastek w marsjańskiej glebie mógłby wyjaśniać czerwonawy wygląd planety?

Odpowiedź

Sądzi się, że czerwonawy wygląd Marsa jest powodowany przez glebę bogatą w żelazo.

Zdjęcie Marsa z Vikinga
Powierzchnia Marsa