Astronomia

Słońce ☉

Ciekawostka

Wielu starożytnych ludzi czciło Słońce jako boga. Myśleli, że zaćmienie Słońca oznaczało, że bóg gniewał się na nich. Wierzyli, że gniew tego boga mógł być uspokojony tylko przez modlitwę i ofiarę.

Fakty

Okres obiegu wokół Galaktyki250 milionów lat ziemskich
Okres obrotuStrefa równikowa - 25 dni ziemskich
Strefy polarne - 36 dni ziemskich
Średnica równikowa1,39 miliona km
Przyciąganie grawitacyjne28 względem przyciągania Ziemi
Promieniowanie rentgenowskie ze Słońca

Promieniowanie rentgenowskie ze Słońca

To zdjęcie zostało wykonane 24 stycznia 1992. Przedstawia ono Słońce w paśmie rentgenowskim i zostało zarejestrowane przez teleskop miękkiego promieniowania rentgenowskiego na satelicie Yohkoh (co po japońsku oznacza "promień słońca"). Jasne obszary są tam, gdzie pola magnetyczne Słońca są wystarczająco silne, aby uwięzić bardzo gorące gazy w koronie. Pola te nie są wystarczająco silne, aby zrobić to na biegunach. Zauważ, że powierzchnia Słońca jest ciemna: promienie rentgenowskie rejestrowane przez Yohkoh pochodzą z gazów, które są rozgrzane do milionów stopni. Na powierzchni jest znacznie niższa temperatura, więc wydaje się ona ciemna.

Średnica naszej najbliższej gwiazdy, czyli Słońca, wynosi 1 392 000 kilometrów. Uważa się, że Słońce ma 4,6 miliarda lat. Jest ono średniej wielkości gwiazdą, znaną jako żółty karzeł. Jest ono gwiazdą w galaktyce o nazwie Droga Mleczna, a temperatura jego jądra wynosi szacunkowo ponad 15 000 000 stopni Celsjusza. W jądrze Słońca hel jest syntetyzowany z wodoru, poprzez proces zwany fuzją jądrową. Energia wytworzona w tym procesie rozchodzi się w górę do widocznej granicy Słońca, a następnie dalej w kosmos. Promieniuje ona w przestrzeń kosmiczną w postaci ciepła i światła. Jako że Słońce jest tak masywne, to wywiera ono silne przyciąganie grawitacyjne na wszystko w naszym układzie planetarnym. To właśnie dzięki temu przyciąganiu grawitacyjnemu Ziemia orbituje wokół Słońca w sposób, w jaki to robi.

Diagram Słońca

Części Słońca

Słońce posiada kilka warstw: jądro, strefę promienistą, strefę konwektywną oraz fotosferę (która stanowi jego powierzchnię). Ponadto istnieją jeszcze dwie warstwy gazowe powyżej fotosfery, zwane chromosferą i koroną. Zdarzenia występujące na Słońcu obejmują plamy, rozbłyski, wiatr i protuberancje. Plamy słoneczne to magnetyczne burze w fotosferze widoczne jako ciemne obszary. Regularnie pojawiają się one i znikają z jedenastoletnią cyklicznością. Rozbłyski słoneczne to widowiskowe wyładowania energii magnetycznej z korony. Wyładowania te uwalniają w przestrzeń kosmiczną strumienie protonów i elektronów. Rozbłyski są w stanie zakłócać sieć komunikacyjną tutaj na Ziemi. Wiatry słoneczne są wynikiem ekspansji gazu w koronie. Prowadzi to do powstawania jonów. Jony te wyrzucane są z korony z prędkością ponad 500 kilometrów na sekundę. Protuberancje słoneczne to burze gazu eksplodujące z powierzchni w postaci kolumn, które albo wystrzeliwują na zewnątrz w kosmos albo skręcają i wykonują pętlę z powrotem na powierzchnię Słońca.

Słońce wydziela wiele rodzajów promieniowania poza światłem i ciepłem. Emituje ono także fale radiowe, promienie ultrafioletowe i promienie rentgenowskie. Atmosfera ziemska chroni nas przed szkodliwymi efektami promieniowania ultrafioletowego i rentgenowskiego. Słońce podlega rotacji, ale jako że jest ono wielką gazową kulą, nie wszystkie części obracają się z tą samą prędkością. Zjawisko to znane jest jako rotacja różnicowa.

Plamy słoneczne

Plama słoneczna

Protuberancja słoneczna

Protuberancja słoneczna

Łukowata protuberancja unosi się ze Słońca, napędzana siłami magnetycznymi. To zdjęcie zostało zrobione przez stację kosmiczną Skylab. Pokazuje ono Słońce w świetle ultrafioletowym.

Wiatr słoneczny

"Smugi" płynącego na zewnątrz gorącego gazu w atmosferze Słońca mogą być jednym źródłem słonecznego "wiatru" naładowanych cząstek. Obrazy te, wykonane 7 marca 1996 przez SOHO (Solar and Heliospheric Observatory), pokazują ultrafioletowe zdjęcie smug o temperaturze 1 miliona stopni oraz ultrafioletowe zdjęcie "spokojnej" atmosfery słonecznej bliżej powierzchni.

Smugi słoneczne
"Smugi" słoneczne
Spokojne Słońce
"Spokojne" Słońce

Czy wiesz, że...

Przyciąganie grawitacyjne Słońca jest tak silne, że osoba ważąca 50 kilogramów ważyłaby na nim 28 razy tyle, czyli 1400 kilogramów.

Pytanie

Jako jaki rodzaj gwiazdy klasyfikowane jest nasze Słońce?

Odpowiedź

Nasze Słońce jest klasyfikowane jako żółty karzeł, czyli jest gwiazdą średniej wielkości.